Pozor: Jasan stav! 2010/11/11

Pozor: Jasan stav!

Sve slike koje na ovom blogu prikazem samo su moje. Moja autorska prava me ne zanimaju. Slike i sve druge informacije koje pronadete ovdje mozete koristiti kako god pozelite.

11.11.2010.

Vranduk - oktobar - 2010

U brojnim sačuvanim putopisnim zapisima i bilješkama Vranduk je skoro uvijek opisivan kao najinteresantniji, najzagonetniji ili najtvrđi dio zemlje Bosne, često, s pravom, nazivan kapija Bosne, jer je vijekovima odolijevao brojnim protivnicima koji su dolazili sa svih strana svijeta. Tradicija, ali i historijske okolnosti su vrlo često prolazak kroz vrandučki klanac smatrali ulaskom u pravu Bosnu.

Kraljevski grad Vranduk nalazi se 11 km zapadno od Zenice, na putu prema Doboju. Izgrađen na stijeni iznad klisure ispod koje u poluluku protiče rijeka Bosna.

Historija Vranduka duga je skoro dva milenija. Ipak, vrandučka povijest sve do početka XV vijeka nije bila posebno zanimljiva, barem kada se pregledaju brojni arhivski fondovi i razastru mišljenja u historijskoj literaturi.

Neke indicije da je Vranduk bio granica Kulinove Bosne, a sve do vremena bosanskog kralja Stjepana Ostoje o njemu se gotovo ništa i ne zna.

Sa sigurnošću se može reći da su vladavine Stjepana Ostoje i Stjepana Tomaša dvojice znamenitih bosanskih vladara, dominantno odredile razvoj grada Vranduka.

Vranduk se kao grad prvi put spominje 10. marta 1410 godine u jednoj žalbi dubrovačkih građana, očito zarobljenih u samom vrandučkom gradu, upućenoj mađarskom kralju Sigismundu Luksemburškom na postupanje mađarskih vojnika prema njima. Teško je precizno utvrditi kada je građen grad Vranduk. Vjerovatno je to bilo u XIV vijeku, kao što se dešavalo i sa drugim srednjovjekovnim bosanskim gradovima (Srebrenik, Bobovac, Kraljeva Sutjeska). Iako o gradnji Vranduka nema nijednog historijskog izvora, pretpostavlja se da su tvrđava i utvrđeni grad građeni dugi niz godina, na neosvojivoj stijeni ispod koje je klisura kao prirodna granica, a gradili su ga domaći ljudi od kamena iz neposredne okolice.

Prema brojnim potvrdama iz historijskih dokumenata, Vranduk je u to vrijeme bio jedan od stolnih bosanskih kraljevskih gradova. Bio je to zlatni period vrandučke historije. Mnogi momenti važni za politički, diplomatski, društveni i vjerski život srednjevjekovne bosanske države svoj početni i završni čin imali su upravo u srednjovjekovnom Vranduku. Bosanski kraljevi boravili su na širokim prostorima Vranduka, tu su primali brojne delegacije, prije svih predstavnike Dubrovačke republike, ali i drugih gradova i država. U vrandučkoj tvrđavi potpisani su brojni ugovori, neke povelje. U historiji pismenosti srednjovjekovne bosanske države Vranduk je upisan kao jedan od važnijih notarskih centara.

Period osmanlijske vladavine u Vranduku obilježen je brojnim primjerima na gotovo svim područjima života, te se u dugom vremenu od 1463. do 1878. godine to plastično prepoznaje. Osmanlije su iskoristili prirodno-geografske uvjete koji su uticali na nastanak Vranduka i pretvorili ga, na samom početku svoje vladavine, u važno vojno-strategijsko uporište koje je dominiralo cijelom okolicom.

U toku viševjekovne tursko-osmanlijske vladavine Vranduk je omeđen kao gradko naselje, i to po svim prepoznatljivim elementima bosansko-osmanlijskog naselja. Tu su bili izgrađeni sadržaji upravnog, zanatskog i trgovačkog značaja, ali su podignuti i zanimljivi spomenici materijalne kulture (džamija sultana Mehmeda El-Fatiha, mekteb, javna česma). Brijedno pažnje je i to da se u Vranduku razvijaju i neke specifične tursko-osmanlijske institucije (npr., vakuf, kapetanije, čitlučenje). Bio je evidentan i privredni razvo, posebno i XVI i XVII vijeku, o čemu svjedoče i sačuvani historijski dokumenti.

Pohod austrijskog princa Eugena Savojskog, krajem XVII vijeka, učinio je Vranduk važnim vojno-strategijskim toposom. Zanimljivo je da vojska Eugena Savojskog u dva pohoda nije osvojila grad Vranduk, iako je u svom pohodu na Bosnu zauzela, a potom nemilosrdno zapalila i uništila većinu bosanskih gradova koji su joj se našli na putu.

U periodu XVIII i XIX vijeka vrandučka tvrđava doživljava svoju tužniju historiju. Postala je po zlu čuveni zatvor u kojem su posebno smještani politički protivnici osmanlijskog sistema.

Jedan broj vojnih operacija vođenih u XIX vijeku na teritoriji Bosne i Hercegovine riješen je u samom Vranduku ili njegovoj neposrednoj okolici (livanjska buna iz 1834. godine, poraz protivnika seraskera Omer-paše Latasa 1850. godine i teške borbe u vrijeme austrougarske okupacije Bosne i Hercegovine)

Dolazak Austro-Ugarske monarhije u Bosnu i Hercegovinu za Vranduk je značilo i završetak jednog burnog doba. Vranduk gubi vojno-strategijski značaj i već od 1890. godine prestaje svaka važnost ovog znamenitog grada. Skoro cijeli XX vijek Vranduk je bio u zavjetrini, s blagim sjećanjima na ranija razdoblja u čekanju nekih boljih vremena. 

I danas grad i utvrda Vranduk prkosi svojom snagom. Historija grada Vranduka bila je i ostala jedna od važnih spona u ukupnoj prošlosti Bosne. Vranduk je u dugom nizu vijekova odoljevao mnogim navalama, razaranjima, neprijateljima i burnim historijskim dešavanjima. Vranduk je kamen-međaš vjekovnog čovjekovog napora da vlada sobom i da o svemu tome ostavi dragocjene tragove. (tekst objavilo Udruzenje turistickih agencija BiH)

Pozor: Jasan stav!

AFRIKA

AZIJA
Bliski Istok
- Jaffa
- Haifa
- Tel Aviv
- Jeruzalem 1
- Jeruzalem 2
- Bliski Istok
Gruzija
- Gruzija
Hong Kong
- Hong Kong
- Kowloon
Filipini
- Angeles/Dau
- Manila 1
- Manila 2
- Taal
Kina
- Peking
- Sangaj 1
- Sangaj 2
Sjeverna Koreja
- D.M.Z.
Juzna Koreja
- Seul
Mongolija
- Mongolija
Turska
- Antalya
- Dimcay-Alanya
- Istanbul
- Side

EVROPA
Bosna i Hercegovina
- Arapuša
- Banja Luka
- Banovici
- Bihac
- Bijeljina
- Blagaj
- Boračko jezero
- Brcko
- Bosanski Brod
- Bosanska Krupa
- Bosanski Novi
- Bosanska Otoka
- Bosanski Petrovac
- Bosanski Samac
- Bosanska Kostajnica
- Bratunac
- Busovača
- Cazin
- Doboj
- Doboj2011
- Drvar
- Foča
- Gorazde
- Gračanica
- Gradacac
- Hutovo Blato
- Ilidza
- Ilijaš
- Jajce
- Jezero Modrac
- Kakanj
- Kalesija
- Ključ
- Kozarac
- Kraljeva Sutjeska
- Kravice
- Ljubija
- Martin Brod
- Modriča
- Mostar
- Mrkonjic Grad
- Jablanica
- Maglaj
- Medugorje
- Neum
- Odzak
- Osinja
- Prijedor
- Prnjavor
- Počitelj
- Potočari
- Rijeka Drina
- Rijeka Japra
- Rijeka Krivaja
- Rijeka Una
- Ostrozac2005
- Ostrozac2010
- Sanski Most2001-05-08-09
- Sarajevo 2002
- Sarajevo 2010
- Sarajevo 2012
- Srebrenica
- Srebrenik
- Tešanj
- Travnik
- Trnovo
- Tuzla 2006
- Tuzla
- Visegrad
- Visoko
- Vranduk
- Velika Kladusa
- Zenica
- Zepce
- Živinice
- Zvornik
Albanija
- Tirana
Andora
- Canillo
- La Vella
Austrija
- Bec
- Brixlegg
- Innsbruck
- Kufstein
- Kramsach
- Leogang
- Pertisau
- Rattenberg
- Reith i. A.
- Salzburg
- Strass im Zillertal
- Zillertal
Belgija
- Bruxelles
Bugarska
- Ruse
Ceska
- Prag
Francuska
- Aix en Provence
- Carcassonne
- Castelnaudary
- Foix
- Lestelle-Betharram
- Lourdes1
- Lourdes2
- Marselj
- Pariz
- Pariz2012 01
- Pariz2012 02
- Lourdes 3
- Saint-Girons
- Saint Pe de bigorre
- Toulouse
- Versailles
Grčka
- Kreta
Hrvatska
- Dubrovnik
- Nin
- Plitvicka jezera
- Rab
- Rijeka
- Vir
- Zadar
- Zagreb 2009
- Zagreb 2010
Irska
- Dublin
Ujedinjeno Kraljevstvo
- Belfast i Sjeverna Irska
Italija
- Alghero (Sardinija)
- Bergamo 2009
- Bergamo 2010
- Bergamo 2012
- Lido
- Palermo
- Bibione
- Bologna
- Ancona/Sirolo/Nomana
- Lucca
- Lutago
- Modena
- Napulj
- Pisa
- Trst
- Venecija 2008
- Venecija 1999
- Venecija 2010
- Trapani (Sicilija)
- San Michele
- Firenca
- Rim
- Viareggio
Latvija
- Riga
Madarska
- Budimpesta
- Szombathely
Nizozemska
- Amsterdam2015
- Arnhem 2009
- Arnhem 2010
- Den Haag
- Eindhoven
- Enschede
- Huizen
- Venlo 2006
- Venlo 2010
Njemacka
- Ahaus
- Bad Driburg
- Berchtesgaden
- Berlin
- Bremerhaven
- Dingden-Hamminkeln
- Geldern
- Halle a.d.S.
- Halle (Westf.)
- Hamburg
- Langeoog
- Frankfurt
- Hettstedt
- Kevelaer
- Köln
- Lutherstadt Eisleben
- München
- Münster
- Norderney
- Norddeich
- Oberstdorf
- Seeburg
- Soest
- Straelen
- Stuttgart
- Wendlingen
Norveska
- Oslo
- Vestfold-Akershus
Poljska
- Gdansk
- Varšava
- Wroclaw
Portugal
- Porto
- Vila Nova de Gaia
Rumunija
- Bukurest
- Giurgiu
Rusija
- Moskva
Slovacka
- Bratislava
- Žilina
Slovenija
- Lipica
- Ilirska Bistrica
Spanija
- Ampuriabrava
- Barcelona
- Castello d'Epuries
- Figueres
- Girona
- Granada1
- Granada2
- Lancarote
- Sevilla
- Santander 2008
- Santander 2009
Svedska
- Göteborg
- Smaland
Svicarska
- Zürich
Vatikan
- Vatikan
Razna putovanja
- Razna putovanja

AMERIKA

MOJI FAVORITI

BROJAČ POSJETA
546780

Powered by Blogger.ba